Bity i byty – o pewnym mało znanym zastosowaniu ontologii

Robert Trypuz, Pawel Garbacz (2007): Bity i byty - o pewnym mało znanym zastosowaniu ontologii. In: Filozofia Nauki, 3 (59), pp. 121–140, 2007.

Abstract

Trudno jest znaleźć bardziej uderzający kontrast niż ten, który zachodzi pomiędzy postawą poznawczą inżyniera a postawą filozofa. Nawet jeżeli zajmujemy się etyką środowiska a nasz kolega inżynier bada teoretyczne podstawy kształtowania krajobrazu, to pomiędzy naszymi a jego metodami i celami badawczymi rozpościera się przepaść, wyznaczona przez opozycję: teoria vs praktyka. Dlatego termin „inżynieria ontologiczna” wydaje się zawierać contradictio in adiecto. Na pierwszy rzut oka, ontologia pojęta jako najogólniejsza refleksja nad tym, co istnieje, jest zupełnie obca tak praktycznie zorientowanej aktywności poznawczej, jaką jest inżynieria. Niemniej termin „inżynieria ontologiczna” na dobre zagościł w słowniku nauk o informacji.
W tym artykule chcielibyśmy pokusić się o wstępną charakterystykę relacji pomiędzy badaniami ontologicznymi uprawianymi w filozofii a tym, co uchodzi za takie badania w informatyce. Przyjęta przez nas metoda posiada zarówno komponent konceptualny jak i komponent empiryczny. W części pierwszej artykułu, bardziej abstrakcyjnej, z grubsza zakreślamy granice inżynierii ontologicznej oraz staramy się pokazać relację tej dziedziny wiedzy do filozofii i informatyki W części drugiej, bardziej empirycznej, prezentujemy trzy wybrane ontologie inżynieryjne.
Naszą ambicją nie jest podanie definicji „inżynierii ontologicznej” czy dogłębna refleksja metodologiczna. Uważamy bowiem tego rodzaju przedsięwzięcia za przedwczesne. Nasza skromność, czy jak kto woli ubóstwo epistemologiczne, jest podyktowane rozmaitością struktur, które uchodzą za ontologie inżynieryjne oraz brakiem konsensusu wśród specjalistów co do tego, czym faktycznie są tego rodzaju struktury. Artykuł ma zatem charakter wybitnie sprawozdawczy i nieco popularno-naukowy.

BibTeX (Download)

@article{fn2007,
title = {Bity i byty - o pewnym mało znanym zastosowaniu ontologii},
author = {Robert Trypuz and Pawel Garbacz},
url = {http://trypuz.pl/wp-content/papercite-data/pdf/fn2007.pdf},
year  = {2007},
date = {2007-01-01},
journal = {Filozofia Nauki},
volume = {3},
number = {59},
pages = {121--140},
abstract = {Trudno jest znaleźć bardziej uderzający kontrast niż ten, który zachodzi pomiędzy postawą poznawczą inżyniera a postawą filozofa. Nawet jeżeli zajmujemy się etyką środowiska a nasz kolega inżynier bada teoretyczne podstawy kształtowania krajobrazu, to pomiędzy naszymi a jego metodami i celami badawczymi rozpościera się przepaść, wyznaczona przez opozycję: teoria vs praktyka. Dlatego termin „inżynieria ontologiczna” wydaje się zawierać contradictio in adiecto. Na pierwszy rzut oka, ontologia pojęta jako najogólniejsza refleksja nad tym, co istnieje, jest zupełnie obca tak praktycznie zorientowanej aktywności poznawczej, jaką jest inżynieria. Niemniej termin „inżynieria ontologiczna” na dobre zagościł w słowniku nauk o informacji.
W tym artykule chcielibyśmy pokusić się o wstępną charakterystykę relacji pomiędzy badaniami ontologicznymi uprawianymi w filozofii a tym, co uchodzi za takie badania w informatyce. Przyjęta przez nas metoda posiada zarówno komponent konceptualny jak i komponent empiryczny. W części pierwszej artykułu, bardziej abstrakcyjnej, z grubsza zakreślamy granice inżynierii ontologicznej oraz staramy się pokazać relację tej dziedziny wiedzy do filozofii i informatyki W części drugiej, bardziej empirycznej, prezentujemy trzy wybrane ontologie inżynieryjne.
Naszą ambicją nie jest podanie definicji „inżynierii ontologicznej” czy dogłębna refleksja metodologiczna. Uważamy bowiem tego rodzaju przedsięwzięcia za przedwczesne. Nasza skromność, czy jak kto woli ubóstwo epistemologiczne, jest podyktowane rozmaitością struktur, które uchodzą za ontologie inżynieryjne oraz brakiem konsensusu wśród specjalistów co do tego, czym faktycznie są tego rodzaju struktury. Artykuł ma zatem charakter wybitnie sprawozdawczy i nieco popularno-naukowy.},
keywords = {applied ontology, knowledge representation},
pubstate = {published},
tppubtype = {article}
}